Stanford Üniversitesi’nden bilim insanları, eklem kıkırdağının yaşlanmayla birlikte yıpranmasında rol oynayan bir enzimi belirledi. Bu enzimin engellenmesi, farelerde aşınmış kıkırdağın yeniden kalınlaşmasını sağlarken, insan kıkırdağı üzerinde yapılan deneylerde de benzer sonuçlar elde edildi.
Yaşlanmayla birlikte diz ve omuz gibi eklemlerde ortaya çıkan ağrı ve hareket kısıtlılığının önemli nedenlerinden biri olan osteoartritin tedavisi için umut veren bu gelişme, 15-PGDH adlı enzimin yaşa bağlı kıkırdak kaybında etkili olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, bu enzimin engellenmesiyle yaşlı farelerde daha önce aşınmış kıkırdağın yeniden kalınlaşmaya başladığını tespit etti.
15-PGDH enziminin yaş ilerledikçe vücutta arttığı ve dokuların onarılmasına yardımcı olan moleküllerin işlevini olumsuz etkilediği biliniyor. Bilim insanları, bu enzimin yaşlanmayla bağlantısından yola çıkarak osteoartritin gelişiminde de rol oynayıp oynamadığını araştırdı. Araştırmada yaşlı farelerde 15-PGDH’nin engellenmesi, aşınmış kıkırdağın yeniden kalınlaşmasını sağladı.
Araştırmacılar ayrıca genç farelerde ön çapraz bağ (ACL) yırtığına benzer bir yaralanma oluşturarak enzimi engelledi. Normalde böyle bir yaralanmanın ardından ortaya çıkması beklenen osteoartritin ise gelişmediği görüldü. Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, iyileşmede kök hücrelerin belirgin bir rol oynamaması oldu. Kıkırdağı oluşturan ve koruyan mevcut yetişkin hücrelerin, 15-PGDH seviyesinin düşürülmesiyle daha sağlıklı hale gelebildiği belirlendi.
Stanford Üniversitesi’nden biyolog Helen Blau, araştırmanın yetişkin dokuların yenilenmesi için yeni bir yöntem ortaya koyduğunu ve yaşlanma veya yaralanmaya bağlı artritin tedavisinde önemli bir potansiyel taşıdığını belirtti. Araştırmacılara göre kıkırdakta halihazırda bulunan hücrelerin gen faaliyetlerindeki değişikliklerin hedeflenmesi, eklem dokusunun yenilenmesi açısından yeni bir yaklaşım sunabilir.
Araştırma şu aşamada hayvan modelleri ve insanlardan alınan kıkırdak dokuları üzerinde gerçekleştirildi. Stanford ekibi, bir sonraki aşamada yaklaşımı insanlar üzerinde klinik olarak test etmeyi planlıyor. 15-PGDH’yi hedefleyen benzer bir ilaç daha önce kas güçsüzlüğüne yönelik bir insan çalışmasında test edilmiş ve ciddi güvenlik sorunu ortaya çıkmamıştı. Araştırmacılar bunun eklem tedavisine yönelik klinik çalışmaların önünü açabileceğini belirtiyor.