Güney Afrika’da bulunan Rising Star Mağarası’ndaki Homo naledi fosilleri, insan evrimi araştırmalarında önemli bir tartışma konusu oluşturdu. İncelenen 20 bireye ait dişlerin tümünün dişiye ait olduğu belirlendi.
Bu keşif, bilim dünyasını şaşkınlık içinde bıraktı. Oxford, Kopenhag ve diğer araştırma merkezlerindeki bilim insanları, mağarada bulunan dişlerden elde edilen antik proteinleri incelediler. Sonuçlar, tüm bireylerin dişilere ait olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar, diş minesinde bulunan ve yalnızca erkeklerdeki Y kromozomunda yer alan amelogenin proteinini aradılar, ancak hiçbirinde bu biyolojik işarete rastlanmadı. Araştırmacı Palesa Madupe, 23 diş örneğini analiz ettiklerini ve kullanılabilir verilerin 20 farklı bireye ait olduğunu belirtti.
Paleoantropolog Lee Berger, sonuçların kendilerini şaşırttığını ifade ederek, verilerin hata ihtimaline karşı iki farklı laboratuvarda tekrar incelendiğini söyledi. Yaklaşık 335 bin ila 241 bin yıl önce yaşadığı düşünülen Homo naledi, küçük beyin hacmine rağmen ölülerini bilinçli şekilde gömmüş olabileceği yönündeki iddialarla daha önce de bilim dünyasında tartışma yaratmıştı.
Yeni bulguların ardından bazı araştırmacılar, mağaranın yalnızca dişilere ayrılmış bir gömü alanı olabileceğini öne sürdü. Berger, bunun cinsiyete göre ayrılmış cenaze ritüellerine işaret edebileceğini savundu. Ancak tüm bilim insanları aynı görüşte değil.
Bazı uzmanlar, elde edilen verilerin farklı şekillerde yorumlanabileceğini ve Homo naledi’nin ölülerini bilinçli olarak gömdüğüne dair kanıtların hala yetersiz olduğunu belirtti. Araştırmacılar ayrıca teorik olarak erkekleri belirleyen genetik işaretin zamanla kaybolmuş veya mutasyona uğramış olabileceğini de değerlendiriyor.