Doğu Karadeniz’de deniz yüzeyi sıcaklığı son 40 yılda yaklaşık 2,5 derece arttı, bunun 1,6 derecelik kısmı son 10 yılda gerçekleşti. Artan deniz sıcaklığı atmosfere daha fazla nem taşıyarak ani ve şiddetli yağışları tetikliyor, özellikle kıyı kesimlerde sel ve su taşkını riskini artırıyor.
Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Baltacı, yaptığı araştırmada, Doğu Karadeniz’de deniz suyu sıcaklıklarındaki değişim ile kuvvetli yağışlar arasındaki ilişkiyi inceledi.
Araştırmada, son yıllarda yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının 26 dereceye ulaşmasının atmosfere taşınan nem miktarını artırarak uygun atmosfer koşullarında ani gelişen kuvvetli yağışların oluşumunu kolaylaştırdığı belirlendi.
Baltacı, Karadeniz gibi yarı kapalı denizlerin iklim değişikliğinden çok daha belirgin şekilde etkilendiğini vurguladı. Karadeniz’de karadaki ısınmadan ziyade denizdeki ısınmanın afetler açısından daha ciddi bir risk barındırdığını söyledi.
Son 10 yılda iklim değişikliğinin etkilerini çok daha şiddetli görmeye başladık. Bu sıcaklık artışı sonucunda normalde temmuz ve ağustos deniz suyu sıcaklıkları 25 derecelere kadar varmıştı ama 2025 yılına baktığımızda özellikle temmuz sonu ve ağustos ayında bu sıcaklık artışı 26 dereceye ulaşmış durumda. 26 derece, risk oluşturan bir eşik değer.
Mevcut iklim değişikliği eğilimlerinin sürmesi halinde Doğu Karadeniz’de düzensiz yağış rejiminin mayıs-eylül dönemine yayılacağına işaret eden Baltacı, ani gelişen kuvvetli yağışların daha sık görüleceği ve kentleşmenin etkisiyle sel riskinin artacağı öngörüsünü paylaştı.
Çalışma kapsamında, Doğu Karadeniz'de Rize, Artvin ve Hopa çevrelerinde aynı gün içinde meydana gelen ve eşik değerlerinin üzerinde gerçekleşen kuvvetli yağışları tanımladık, 6 farklı gün belirledik. Bunlar 9 Temmuz 2016, 29 Temmuz 2016, 24 Ağustos 2015, 12 Ağustos 2004, 10 Temmuz 1992, 29 Ağustos 1988 günleri.