Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs doğalgaz boru hattı projesi kapsamında başlattığı sismik araştırmalar, bölgesel dengeleri yeniden gündeme taşıdı. Emekli Tümamiral Ali Deniz Kutluk, projenin hem Kuzey Kıbrıs’ın enerji güvenliğini hem de yeni bir enerji koridorunun kapısını aralayabileceğini belirtti.
Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi, planlanan boru hattı güzergahında 30 Ağustos’a kadar etüt çalışmaları yürütecek. Projenin temel hedefi, Kuzey Kıbrıs’ın enerji arz güvenliğini güçlendirmek ve daha düşük maliyetle doğalgaz teminini sağlamaktır.
Ali Deniz Kutluk, planlanan boru hattının öncelikli hedefinin Kuzey Kıbrıs’ın enerji ihtiyacını güvence altına almak olduğunu belirterek, projenin teknik olarak adadaki tüm kesimlere fayda sağlayabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade etti:
Bu proje iki doğal gaz hattını Kıbrıs adasının kuzeyine ulaştıracak ve gaz ihtiyacını karşılayacak. Hem Türklerin hem de isterlerse Rumların. Ama Kilise ve politik "doğruluk" adına istenmeyeceğini beklemek daha makul.
Projenin Türkiye-Yunanistan ve Türkiye-Güney Kıbrıs ilişkilerine olası etkilerini değerlendiren Kutluk, Atina’nın süreçte doğrudan belirleyici bir aktör olmayacağını söyledi:
Yunanistan bu konunun dışında kalacaktır. Güney Kıbrıs ise aşırı tutumlardan vazgeçerse Kuzey Kıbrıs ile iş birliği yaparak ortak enerji güvenliği oluşturabilir. Ancak Rum tarafının saldırgan ve aşırı milliyetçi yaklaşımı dikkate alındığında bunun gerçekleşme ihtimali oldukça düşük.
Önümüzdeki yıllarda Doğu Akdeniz enerji haritasının nasıl şekilleneceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kutluk, bölgedeki siyasi ve askeri risklerin enerji projelerinin önünde en büyük engel olduğunu söyledi.
Mevcut belirsizlikler nedeniyle enerjiden önce bölgede barış ve istikrarın tesis edilmesi gerekiyor. İran merkezli çatışmaların Doğu Akdeniz ve Süveyş hattına yayılma ihtimali de bulunurken, 5-10 yıllık enerji projeksiyonları yapmak için henüz erken.