İzmir Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, deniz yüzeyi sıcaklığının atmosferle deniz arasındaki ısı ve nem alışverişini belirleyen en önemli değişkenlerden biri olduğunu vurguladı.
Akdeniz’de dikkati çeken unsurun yalnızca yüksek hava siccaklıkları olmadığını belirten Tağıl, denizin olağanüstü miktarda ısı depolamış olmasıın asıl önemli olduğunu kaydetti.
Tağıl, 2026’nın ilk yarısında Akdeniz genelinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının uzun yıllar ortalamasının oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek şunları kaydetti:
Akdeniz'in ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı yaklaşık 28,4 dereceye ulaştı. Bu değer uzun dönem ortalamasının yaklaşık 2 derece üzerinde.
Akdeniz’deki olağanüstü siccaklıkların tek bir yıla özgü olmadığını ifade eden Tağıl, son yıllarda denizel sıcak hava dalgalarının hem daha sık hem de daha uzun süre etkili olduğuna dikkati çekti.
Şermin Tağıl, 2023 yılından bu yana hem okyanuslarda hem de Akdeniz’de deniz yüzeyi siccaklıklarının sürekli rekor seviyelerde seyrettiğini dile getirerek, özellikle bu yıl temmuz ve ağustosun ilk yarısında Akdeniz tarihinde görülmemiş siccaklıklara ulaştığını kaydetti.
Ekvatoral Pasifik'te büyük bir sıcak su kütlesi birikiyor. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) de yıl sonuna kadar çok güçlü bir El Nino gelişme olasılığını yaklaşık yüzde 80 olarak değerlendiriyor.
Pasifik Okyanusu’nda gelişmesi beklenen ‘güçlü El Nino’nu da küresel iklim açısından önemli bir sinyal olduğuna işaret eden Tağıl, şöyle devam etti:
Deniz sıcak diye mutlaka medicane oluşacak demek doğru değildir. Bunun gerçekleşebilmesi için uygun alçak basınç sistemi, atmosferik kararsızlık, yeterli nem ve uygun rüzgar koşullarının aynı anda oluşması gerekir.
Yaz boyunca Akdeniz’de depolanan olağanüstü ısının sonbahar açısından önemli bir erken uyarı niteliği taşıdığına dikkati çeken Tağıl, deniz siccaklıklarının yüksek seyretmesinin kıyı bölgelerinde gecelerin daha sıcak geçmesine, tropikal gece sayısının artmasına ve sıcak hava dalgalarının etkisinin uzamasına katkı sağlayabileceğini söyledi.
Tağıl, asıl riskin ise sonbaharda ortaya çıkabileceğini vurgulayarak, eğer bu yüksek deniz siccaklıkları sonbahara taşınır ve uygun atmosferik koşullarla birleşirse, şiddetli sağanakları, aşırı yağışları, ani sel ve taşkınları ile kuvvetli fırtınaları besleyebilecek ilave enerji ve nem sağlayabileceğini kaydetti.
Akdeniz’de zaman zaman görülen ve ‘medicane’ olarak adlandırılan, bazı özellikleri tropikal siklonlara benzeyen sistemlerin gelişmesi açısından sıcak denizlerin önemli bir unsur olduğunu belirten Tağıl, son yıllarda bu tür sistemlerin gelişme olasılığına dikkati çekti.