Trump’ın NATO Zirvesi’nde Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olabileceğine ilişkin verdiği mesajlar sonrası Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, doğrudan Trump’ın sözlerini değerlendirmekten kaçınırken, NATO içerisinde ‘iyi komşuluk ilişkileri’ vurgusu yaptı.
Yunanistan Başbakanı, ‘Dün yapılan açıklamalar hakkında yorum yapmayacağım. Söyleyebileceğim tek şey, bir ittifakın, iyi komşuluk ilişkileri temel ilkesine dayanması gerektiğidir’ ifadelerini kullandı.
Emekli Tümamiral Ali Deniz Kutluk’un değerlendirmesine göre Trump’ın Türkiye’ye F-35 satışına ilişkin açıklamalarını mevcut aşamada kesinleşmiş bir politika değişikliği olarak yorumlamak mümkün değil:
Bu konunun NATO Zirvesi ile doğrudan bir ilgisi bulunmuyor. Şu aşamada yapılacak değerlendirmeler büyük ölçüde spekülatif kalır. Çünkü ortada somut bir gelişme yok. Miçotakis'in açıklamaları esas olarak Yunanistan iç siyasetine yönelik mesajlar içeriyor.
Kutluk, ‘İyi komşuluk ilişkilerinden söz eden bir ülke, İsrail ve Fransa ile Türkiye’ye karşı ittifaklar kurmaz. Adaları silahlandırarak uluslararası anlaşmaları ihlal etmez’ dedi:
İyi komşuluk ilişkilerinden söz eden bir ülke, İsrail ve Fransa ile Türkiye'ye karşı ittifaklar kurmaz. Adaları silahlandırarak uluslararası anlaşmaları ihlal etmez. Bu tür adımlar Ege'deki mevcut sorunlara yenilerini ekliyor.
Kutluk değerlendirmesinde, Türkiye’nin F-35 programından çıkarıldığı döneme göre bugün savunma sanayii denkleminde önemli değişiklikler yaşandığına dikkat çekti:
Başlangıçta Türkiye yaklaşık 10-15 milyar dolarlık offset ve üretim payına sahip bir ortaktı. Ancak bugün şartlar completamente değişti.
Emekli Tümamiral Ali Deniz Kutluk F-35 programında yıllar içerisinde yapılan teknik değişikliklerin ABD’ye olan bağımlılığı ciddi ölçüde artırdığını savundu:
Program ilk tasarlandığı noktadan uzaklaştı. Türkiye bugün farklı bir noktada. F-16 modernizasyonu, Eurofighter ve KAAN projeleri ön plana çıktı. F-35 konusunda ise gemi limandan kalktı.
Kutluk ayrıca F-35’in düşük görünürlük kabiliyetine ilişkin tartışmaların da son dönemde yeniden gündeme geldiğini belirterek, programın artık Türkiye açısından geçmişteki stratejik önemini taşımadığı görüşünü dile getirdi:
F-35’in düşük görünürlük özelliğinin de şehir efsanesi olduğu İran’ın düşürdüğü F-35’lerle anlaşıldı. Yani umutsuz bir vaka.