Türkmenistan’da 2018 yılında yürürlüğe giren bir düzenlemeyle, yalnızca beyaz renkli otomobillerin trafiğe çıkmasına izin verilmeye başlandı. Bu radikal karar, dünya genelinde büyük şaşkınlık yarattı. Başkent Aşkabat’ta başlayan ve kısa sürede tüm ülkeye yayılan uygulama kapsamında, sokaklardaki renkli araçlar toplatılırken vatandaşlar mevcut araçlarını beyaza boyatmak zorunda kaldı.
Dönemin Cumhurbaşkanı Gurbanguly Berdimuhamedov’un beyaz renge olan özel hayranlığı, bu kararın arkasında yer alıyor. Ayrıca başkentte ağırlıklı olarak uygulanan karar, dünyanın en çok beyaz mermer binaya sahip şehir olarak Guinness Rekorlar Kitabı’na giren Aşkabat’ın “bembeyaz şehir” estetiğini tamamlamak için zorunlu kılındı. Berdimuhamedov’un beyaz rengi şans ve saflıkla ilişkilendirmesi ve diğer renklerin kötü enerji getirdiğine inanması, bu yaklaşımın temelini oluşturuyor.
Alınan bu karar, Türkmenistan halkı üzerinde ciddi bir ekonomik külfet oluşturdu. Araç boyama masraflarının yaklaşık bir yıllık vatandaş maaşına denk gelmesi, ülkede beyaz boyaya olan talebi hızla artırırken fiyatların da fırlamasına neden oldu. İç piyasada baş gösteren beyaz boya kıtlığı sebebiyle Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden ithal edilen boyaların fiyatları neredeyse iki katına çıktı. Ayrıca boyama işlemlerinin uzun sürmesi, özellikle geçimini taşımacılıkla sağlayan taksi şoförlerinin işlerini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına yol açtı.
Bu uygulama, Türkmenistan yönetimindeki kendine özgü ve dikkat çekici uygulamaların bir devamı olarak değerlendiriliyor. Geçmişte gün ve ay isimlerini değiştirmesi gibi, ülkenin eski lideri Saparmurat Türkmenbaşı’nın uygulamalarına benzer bir şekilde, beyaz araç zorunluluğu da ülkenin farklı bir yönünü gözler önüne seriyor.