Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de her yıl binlerce hektar orman yangınıyla karşı karşıya kalınıyor. Dr. Suat Keten, orman yangınlarıyla mücadelede sadece söndürme odaklı yaklaşımın yeterli olmadığını, yapay zeka ve erken uyarı sistemlerinin de dahil olduğu çok yönlü bir stratejinin gerekli olduğunu vurguluyor.
Keten, orman yangınlarının büyük çoğunluğunun insan kaynaklı olduğunu ve bu nedenle teknoloji destekli sistemlerle risklerin önceden belirlenmesi gerektiğini söylüyor.
Bugün artık bu sorunun cevabını değiştirmek zorundayız. Yangını söndürmeye mi çalışıyoruz, yoksa yangının çıkmasını önlemeye mi?
Dr. Keten, orman yangınlarının çıkış nedenlerinin belirlenmesinin önlenmesi açısından hayati önem taşıdığını ve bu nedenle teknik ve adli inceleme kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Türkiye'de orman yangınlarının yaklaşık yüzde 90'ının insan faktörüyle bağlantılı olması, bu gerçeği açık biçimde ortaya koymaktadır.
Türkiye’de orman yangınları konusunda ağır cezaların uygulanmasına rağmen, caydırıcılık konusunda yeterli olmadığını ve asıl etkinliğin suçun tespit edilmesi ve soruşturmanın başarıyla yürütülmesine bağlı olduğunu söylüyor.
Gerçek caydırıcılık yalnızca cezanın kaç yıl olduğuyla ölçülmez.
Keten, yangın yönetimi için güvenlik ve istihbarat boyutunun da önemli olduğunun altını çizerek, Özellikle tarım alanlarında başlayan küçük yangınların kısa sürede ormanlara ulaşabildiğine dikkat çekiyor.
İklim değişikliğinin yangınların nedeni olmayabileceğini ancak sıcaklık artışı, uzun kuraklık dönemleri ve düşük nem nedeniyle yangınların daha hızlı büyüyeceğini söylüyor.
Dr. Suat Keten, gelecekte yapay zeka ile geliştirilecek sistemlerin yangınların nerede oluşacağını, hangi yönde ilerleyeceğini ve hangi yerleşim yerlerini tehdit edeceğini önceden hesaplayabileceğini belirtiyor.
Keten, her orman yangınının bilimsel olarak analiz edilmesi gerektiğini ve başlangıç noktası, meteorolojik koşullar, müdahale süresi, kullanılan ekipman ve yangının yayılım hızının kayıt altına alınmasının büyük önem taşıdığını söylüyor.
Türkiye’nin hava ve kara müdahale kapasitesini geliştirmeye devam etmesi gerektiğinin yanı sıra, yangınların çıkmasını önleyecek denetim mekanizmalarının, teknik inceleme altyapısının, güvenlik koordinasyonunun ve yapay zeka destekli karar sistemlerinin de güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.