Geçen yıl Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan ünlü kimyager Omar M. Yaghi, ABD’deki bilim fonlarına yönelik kesintiler ve göç politikalarına ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde Berkeley Üniversitesi’nden ayrılarak Çin’e transfer oldu. Yaghi, Pekin’de yapay zeka ile yeni malzemeler geliştirecek bir araştırma enstitüsünü yönetecek.
Yaghi’nin bu kariyer değişikliği, ABD’de bilim araştırmalarına yönelik bütçe kesintileri ve göç politikalarının tartışıldığı bir dönemde gerçekleşti. Bu durum, Çin’in uluslararası bilim insanlarını ülkeye çekme stratejisinin son örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Geçtiğimiz hafta düzenlenen törenle Tsinghua Üniversitesi’ndeki yeni görevine başlayan Yaghi, ayrılışı Amerikan basınında geniş yer buldu.
Üniversite tarafından yapılan açıklamada, yapay zeka sayesinde yeni malzemelerin keşif sürecinin önemli ölçüde hızlandırılmasının amaçlandığı belirtildi. Yaghi, yeni göreviyle ilgili olarak, “Yavaşlamak ya da daha önce yapılanları tekrar etmek için değil, bilimi her zamankinden daha fazla enerji, yoğunluk ve hırsla yapmak için buradayım” ifadelerini kullandı. Washington merkezli American Association for the Advancement of Science bütçe analisti Alessandra Zimmermann, Çin’in bilimsel araştırmalara yaptığı yatırımların hızla arttığını belirterek özellikle kimya alanında yayımlanan üst düzey bilimsel makalelerde Çin’in artık ABD’nin önüne geçtiğini söyledi.
Yaghi’nin en dikkat çeken çalışmalarından biri de çöl havasından su elde edilmesini sağlayan cihaz oldu. 2018 yılında Kaliforniya’daki Mojave Çölü’nde test edilen sistem, elektrik gerektirmeden havadaki nemi toplayarak günde yaklaşık üç bardak içilebilir su üretebildi. Söz konusu teknolojinin ticarileşme aşamasına yaklaştığı belirtiliyor.