NASA, uzayda uzun süredir faaliyet gösteren Swift teleskobunu, Dünya’ya düşmekten kurtarmak için yaklaşık 30 milyon dolarlık geniş kapsamlı bir kurtarma operasyonuna hazırlanıyor. Bu operasyon, bu hafta içerisinde robotik bir ‘kurtarma aracı’ ile gerçekleştirilecek ve Swift teleskobunun daha yüksek ve stabil bir yörüngeye taşınmasını sağlayacak.
Swift teleskobu 2004 yılından bu yana evrenin gamma ışını patlamalarını tespit etmek için çalışıyor. Ancak son dönemde Güneş’teki yoğun aktivite nedeniyle yörüngesi hızla alçalmaya başladı. Şu anda yaklaşık 360 kilometre yükseklikte bulunan teleskobun ekim ayında kritik 297 km sınırına inmesi bekleniyor. Bu seviyenin altına düşmesi halinde kurtarılması imkansız hale gelecek.
Katalyst Space Technologies adlı start-up şirketiyle anlaşan NASA, özel bir uzay aracı geliştirdi. Bu araç, Marshall Adaları’ndan Pegasus roketiyle havadan fırlatılacak ve Swift teleskobuyla buluşmak için yaklaşık bir ay, onu yeni yörüngeye 600 km çıkarmak için de birkaç ay daha zaman harcayacak. Araç, yaklaşık 1.6 tonluk teleskobu üç koluyla kavrayacak ve her kol, Lego minifigür ellerine benzeyen kıskaçlara sahip olacak.
NASA Astrofizik Direktörü Shawn Domagal-Goldman, AP’ye ‘Kimse bunun mümkün olacağını düşünmüyordu. Bugüne kadar geldiğimiz noktaya bile şaşırıyoruz’ ifadelerini kullandı.
Daha önce sadece Çin, benzer bir operasyon yapmıştı. China’nın dört yıl önce bir uyduyu daha yüksek bir yörüngeye başarıyla fırlatması, benzer görevlere ilişkin umutları artırdı. Benzer sorunlar yaşayan 36 yıllık Hubble Uzay Teleskobu için de umut var. Katalyst’in bir sonraki nesil robotu 2028’de Hubble’ı da kurtarabilir.