Yeni bir araştırmaya göre, bir komplo teorisine inanmak, kişinin davranışlarını direkt olarak etkilemiyor. Araştırma, 6 binden fazla ABD’li katılımcı ile gerçekleştirildi ve British Journal of Social Psychology dergisinde yayımlandı.
Araştırma ekibi, üç ayrı çalışma yürüttü. İlk çalışmada, yaklaşık 2 bin kişinin ‘Büyük Yer Değiştirme’ komplo teorisine inanmasının göç karşıtı tutumlarla ilişkisi incelendi. İkinci çalışmada, 2 bin 572 kişinin Kovid-19 aşısına yönelik tercihleri değerlendirildi. Üçüncü çalışmada ise bin 551 katılımcının ABD Başkanı Donald Trump’a karşı ‘derin devlet’ komplosuna yönelik inançları ile siyasi faaliyetleri üç aylık arayla takip edildi.
Araştırmaya göre, bir komplo inancının davranışa dönüşme olasılığı üç temel özelliğe bağlı: inancın kişi için ne kadar kesin olduğuna, hayatında ne kadar önemli gördüğüne ve bu inancın kendisini harekete geçmeye teşvik edip etmediğine. Özellikle kişi hem teoriden eminse hem de onu kendi yaşamı açısından önemli görüyorsa, inancın eyleme dönüşme ihtimali yükseliyor.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların doğrudan neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını söyledi. Ancak aynı eğilimin göç, aşılar ve Donald Trump hakkındaki üç farklı komplo teorisinde de görülmesi, bulguların tesadüf olma ihtimalini zayıflatıyor.