Uluslararası kamuoyunda ‘İstanbul Sözleşmesi’ olarak bilinen Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi’nden Çekya’nın çekilme kararı almasıyla ilgili gelişmeler dikkat çekiyor.
Çekya hükümetinin, 2016’da imzalanan ancak yürürlüğe konmayan sözleşmeden çekilme kararı aldığı bildirildi. Eski Başbakan Petr Fiala’nın 2023’te başlattığı onay sürecinin iptal edildiği ve Çekya’nın böylece sözleşmeden çekildiği ifade edildi.
Çekya Senatosu da Ocak 2024’teki oylamada İstanbul Sözleşmesi’nin onaylanmasını reddederek sözleşmeyi veto etti. Çok sayıda senatörün sözleşme metninde yer alan bazı ifadelere karşı çıktığı aktarıldı. Çekya’nın sözleşmede biyolojik cinsiyet yerine ‘toplumsal cinsiyet’ kavramının kullanılması nedeniyle onay sürecini sonlandırdığı kaydedildi.
İstanbul Sözleşmesi 2011’de İstanbul’da düzenlenen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin 121. toplantısında kabul edilmişti. Avrupa Birliği, sözleşmeyi 13 Haziran 2017’de imzalarken Rusya ve Azerbaycan imzalamayı reddetmişti. Çekya, Slovakya, Litvanya, Macaristan, Ermenistan ve Bulgaristan sözleşmeyi imzalamış ancak yürürlüğe koymamıştı.
İstanbul Sözleşmesi’nin bazı maddeleri, Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda ve geleneksel aile değerlerine zarar verdiği yönünde tartışmalara neden olmuş, Türkiye 2021’de İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmişti.