Birleşmiş Milletler’de yeni bir dönem başlıyor. Antonio Guterres’in görev süresinin sona ermesiyle birlikte, BM’nin yeni Genel Sekreteri için kritik bir seçim süreci başladı. BM Güvenlik Konseyi, bu hafta ilk gayriresmî oylamalara başlarken, yarışta 7 resmî aday bulunuyor. Diplomasi kulislerinde, Latin Amerika’dan bir adayın seçilmesi ve BM’nin ilk kadın Genel Sekreter’inin göreve gelmesi ihtimali öne çıkıyor.
BM Güvenlik Konseyi’nin 15 üyesi, ilk gayriresmî yoklama oylamalarıyla adayları elemeye başlayacak. Yarışta şu anda 7 resmî aday bulunurken, başvuruların hâlâ açık olması nedeniyle ilerleyen günlerde yeni isimlerin de sürece katılabileceği belirtiliyor. Diplomatik çevrelerde, bu seçim döneminde hem Latin Amerika’dan bir adayın seçilmesi hem de BM’nin 81 yıllık tarihinde ilk kez bir kadının Genel Sekreter olması yönündeki beklentiler dikkat çekiyor.
Yeni Genel Sekreter’in belirlenmesi süreci, BM Güvenlik Konseyi’nde yapılacak bağlayıcı olmayan gayriresmî yoklamalarla başlayacak. Oylamaların amacı, destek bulamayan adayları elemek ve üzerinde uzlaşılabilecek tek ismi belirlemek. Konseyin tavsiye edeceği aday daha sonra BM Genel Kurulu’nun onayına sunulacak. Ancak sürecin en kritik aşamasını, Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin sahip olduğu veto yetkisi oluşturuyor.
Diplomatik kaynaklara göre yarışta şu aşamada açık ara önde görülen bir isim bulunmuyor. Kulislerde, uzun süredir uygulanagelen gayriresmî bölgesel denge anlayışı nedeniyle bu dönemde sıranın Latin Amerika ve Karayipler Grubu’na geldiği görüşü ağırlık kazanıyor. Bunun yanında çok sayıda ülke ve uluslararası kuruluş, BM tarihinde ilk kez bir kadın Genel Sekreter seçilmesi gerektiğini savunuyor.
Uzmanlar, adayların kişisel profillerinden çok ABD, Rusya, Çin, Birleşik Krallık veya Fransa’nın vetosuna takılmayacak diplomatik kabul edilebilirliğe sahip olmasının belirleyici olacağını vurguluyor. Birleşmiş Milletler, 1945’te kurulmasından bu yana dokuz farklı Genel Sekreter tarafından yönetildi. Ancak bugüne kadar göreve gelen isimlerin tamamı erkek oldu.
Bu nedenle mevcut seçim süreci, yalnızca yeni bir liderin belirlenmesi açısından değil, aynı zamanda örgüt tarihinde ilk kadın Genel Sekreter’in seçilebileceği ilk ciddi yarışlardan biri olarak değerlendiriliyor. Yarışta yer alan bazı adayların hem kadın hem de Latin Amerika kökenli olması, bu ihtimali daha da güçlendiriyor.
Resmî aday listesinde şu isimler yer alıyor: Öte yandan, BM’nin eski üst düzey yöneticilerinden Virginia Gamba, Mart ayında Maldivler tarafından aday gösterilmesine rağmen aynı ay içinde adaylıktan çekildi. Böylece yarışta kalan resmî aday sayısı yeniden yediye düştü.