Göz sağlığı ve Alzheimer hastalığı arasındaki bağlantı her geçen gün daha da netleşiyor. Yeni bir araştırma, retina görüntülerinin Alzheimer hastalığı teşhisinden yıllar önce risk işaretlerini ortaya çıkarabileceğini gösterdi. Bilim insanları, gözdeki damar ve sinir değişikliklerinin bilişsel gerileme riskine dair önemli ipuçları sunduğunu belirtti.
Gözün arka kısmında bulunan ve ışığa duyarlı sinir dokusu olan retinanın, Alzheimer hastalığına ilişkin erken uyarı sinyalleri taşıyabileceğini ortaya koydu. Daha önce retina görüntülerinin aktif Alzheimer vakalarını tespit etmede kullanılabileceğini gösteren araştırmacılar, şimdi de aynı yöntemin hastalık ortaya çıkmadan yıllar önce risk faktörlerini belirlemeye yardımcı olabileceğini açıkladı.
Araştırma, retina fotoğraflarının Alzheimer’ı doğrudan teşhis etmediğini ancak hastalığın gelişme ihtimaliyle ilişkili biyolojik değişiklikleri ortaya çıkarabildiğini gösteriyor. Florida Üniversitesi’nden biyomedikal mühendis Ruogu Fang liderliğindeki ekip, İngiltere Biyobankası’nda yer alan 40 binden fazla katılımcıya ait 62 bin 876 retina görüntüsünü yapay zeka yardımıyla inceledi.
Araştırmacılar, Alzheimer riskini artırdığı bilinen yaş, sigara kullanımı, uyku düzeni, alkol tüketimi, depresyon, vücut kitle indeksi ve tansiyon gibi 12 farklı faktörü tahmin edecek derin öğrenme modelleri geliştirdi. Analizler sonucunda retina yaşlanmasına işaret eden bazı değişikliklerin Alzheimer riskiyle bağlantılı olduğu görüldü. Damar sertleşmesi, kan damarı yoğunluğunda azalma ve optik sinirin incelmesi bu bulgular arasında yer aldı.
Araştırmada ilerleyen yıllarda Alzheimer geliştiren kişilerde retinadaki küçük atardamarların daralma eğiliminde olduğu tespit edildi. Bilim insanları bunun sinir sistemi ve damarlar arasındaki işlev bozukluğunun bir göstergesi olabileceğini düşünüyor. Ancak araştırmacılar, bu ilişkinin neden-sonuç bağlantısını ortaya koymak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Retina görüntüleri bugün diyabet, glokom ve katarakt gibi hastalıkların takibinde yaygın olarak kullanılıyor. Araştırmacılar, bu görüntülerin demans riskinin izlenmesinde de kullanılabileceğini ve beyin sağlığı hakkında değerli bilgiler sunabileceğini belirtti.
Çalışmaya göre retina yalnızca nörolojik hastalıklar değil, kemik sağlığı ve genel yaşam beklentisi gibi birçok konuda da biyolojik ipuçları taşıyabiliyor. Araştırmanın sonuçları, Journal of Alzheimer’s Disease dergisinde yayımlandı.