AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, Meclis’e sunulacak 12. Yargı Paketi ile ilgili açıklamalarda bulundu. Paket, 29 maddeden oluşuyor ve birçok önemli düzenleme içeriyor.
Paketin en önemli yeniliklerinden biri, kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve icra dairelerinin gereksiz yere meşgul edilmesinin önlenmesidir. Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince idare aleyhine hükmedilen para, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi yapılması dönemi sona eriyor. Vatandaşın alacağına daha zahmetsiz kavuşması amacıyla, icra takibi başlatılmadan önce idareye yazılı başvuru yapılması ve hesap numarası bildirilmesi zorunluluğu getiriliyor.
Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında uygulamada yaşanan suiistimalleri ortadan kaldırılıyor. Miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında, birinci açık artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapılmasını hüküm altına alınıyor. Böylece aile yadigarı malların dışarıdan kötü niyetli müdahalelerle değerinin altında satılmasını engelleniyor.
Bürokrasiyi azaltmak ve dijitalleşmenin imkânlarından yargı alanında da yararlanmak amacıyla noterlik işlemlerinde büyük bir kolaylık sağlanıyor. Noterlik evrak ve defterlerinin asıllarının mahkeme veya başsavcılıklarca istenmesi halinde, noter aslına uygun örneğini yerinde saklayıp aslını gönderecek.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi daha işlevsel hale getiriliyor. Ceza dairelerinin onama, bozma, düşme dahil tüm kararlarına karşı itiraz süresini dosyanın tesliminden itibaren 3 aya çıkararak olağanüstü kanun yolu denetimini güçlendiriliyor.
Yargılama faaliyetinde çok önemli bir aksaklığı daha gideriliyor. Hâkimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulmasını açıkça bir disiplin yaptırımına bağlıyor. Hukuki nitelendirme yetkisi münhasıran hâkim ve savcının.
Faiz sistemindeki hakkaniyetsizliği gidermek adına, miktarı sözleşmeyle belirlenmemiş faiz ödemelerinde Merkez Bankası reeskont oranının yüzde seksenini esas alacak adil bir denge kuruluyor. Vesayet altındaki kısıtlı vatandaşlarımıza ait taşınır ve taşınmaz malların satışının, fiziki kısıtlamalardan uzak, tam bir rekabet ortamında ve en yüksek değerden satılabilmesi için UYAP entegre elektronik satış portalı üzerinden yapılmasını zorunlu kılıyor.
Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, temel hak ve özgürlükleri, kişisel verileri koruma altına alan adımlar atılıyor. Ceza muhakemesinde moleküler genetik inceleme sonuçlarının ve bilgisayarlarda yapılan arama/elkoyma neticesinde elde edilen dijital verilerin saklanma, imha ve sınırlandırılma usullerini belirlilik ilkesi doğrultusunda yasal güvenceye kavuşturuluyor.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) müessesesi daha etkin hale getiriliyor. HAGB hükümleri; işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmayacak.
Yargıtay’ın bozma yetkisinde de yeni bir düzenleme getiriliyor. Artık ilk derece mahkemelerinin verdiği kararlar, sırf görev veya yetki kurallarına aykırılık gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulamayacak.
Uygulamada büyük tartışmalara neden olan belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırılıyor. Bunun yerine, kısmi dava açan vatandaşlarımıza, ıslah hakkını kullanmaksızın ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı tanınıyor.
Yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 aydan fazla olamayacağını düzenliyor. Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmalara katılımın kapsamını genişletiyor, ön inceleme duruşmalarının da ses ve görüntü nakledilmesi suretiyle icra edilebileceğini kanunlaştırıyor.